Stichting Annemie en Helmuth Wolff

Annemie en Helmuth Wolff hebben van de jaren dertig tot en met de jaren zestig zo’n 50.000 foto’s gemaakt. Mooie foto’s van Marokko, de bollenvelden in Noord-Holland, het oude Schiphol met glanzende Dakota’s, de Amsterdamse binnenstad en haven met schitterende schepen. Van Annemie Wolff-Koller zijn bovendien honderd fotorolletjes bewaard met unieke portretten uit 1943.

De Stichting Annemie en Helmuth Wolff is opgericht om dit oeuvre tot zijn recht te doen komen en toegankelijk te maken voor een breder publiek. De Stichting zamelt geld hiervoor in en voor het noodzakelijk onderzoek.

Niet alleen hun foto’s maar ook de levensgeschiedenis van Helmuth en Annemie is het onderzoeken waard. Helmuth werkte vanaf de jaren 20 als architect in München. Annemie volgde een opleiding als fotograaf. In 1933 vluchtten zij naar Nederland. Helmuth was Joods en werd vanaf het begin van de machtsovername door de Nazi’s gezocht.

Zoals vele immigranten in de jaren dertig vestigden zij zich in het nieuwe Plan Zuid in Amsterdam. Zij richtten een fotostudio op. Al snel wisten ze interessante reportage-opdrachten binnen te slepen. Het havenbedrijf van de gemeente Amsterdam werd een belangrijke opdrachtgever.

In 1937 startten zij een tijdschrift over kleinbeeldfotografie dat in korte tijd zeer populair werd. Helmuth was de eindredacteur. Hij gaf als zelfbenoemd Leica-expert lezingen door het hele land over het gebruik van deze handzame kleine camera’s en schreef een veel geprezen standaardwerk over kleurenfotografie. In september 1939 organiseerden Annemie en Helmuth een fototentoonstelling in het Amsterdamse Arti met kleinbeeldfoto’s die door hun abonnees waren ingestuurd.

De tentoonstelling is verlengd

Uit de vergetelheid: de herontdekte fotografie van Annemie en Helmuth Wolff is nog tot en met 15 oktober te bezoeken in het Nationaal Holocaust Museum.

Tentoonstelling en boeken gerecenseerd

Lees hier de recensie van Arjen Ribbens in het NRC Handelsblad van 4 mei.

Nu verkrijgbaar

Bij Uitgeverij Lecturis zijn verschenen: Op de foto in oorlogstijd. Studio Wolff, 1943 en Uit de vergetelheid. De herondekte fotografie van Annemie en Helmuth Wolff.

Nu te bezichtigen

Uit de vergetelheid: de herontdekte fotografie van Annemie en Helmuth Wolff

Vanaf 27 maart tot 3 september 2017 in het Nationaal Holocaust Museum

Het Nationaal Holocaust Museum heeft op 16 mei 2016 zijn deuren geopend in de voormalige Hervormde Kweekschool aan de Plantage Middenlaan in Amsterdam. Op deze locatie zal de overzichtstentoonstelling over het leven en werk van de fotografen Helmuth en Annemie Wolff te zien zijn.

Met aandacht voor hun leven en Helmuths werk vóórdat zij in 1933 uit München vluchtten, de zeven jaar tussen vlucht en oorlog dat zij een bestaan en een foto-oeuvre opbouwden in Nederland, de oorlogsperiode en de teruggevonden portretfoto’s uit 1943 en ten slotte het naoorlogse werk van Annemie Wolff-Koller.

Meer op de website van het Nationaal Holocaust Museum.

Opening van de tentoonstelling

Op 26 maart 2017 bereikte de Stichting Annemie en Helmuth Wolff haar doelen: de opening van een overzichtstentoonstelling en publicatie van twee boeken. De bijeenkomst stond onder leiding van Emile Schrijver, directeur van het Joods Cultureel Kwartier. Met toespraken van Simon B. Kool en Paul Hellmann werd de tentoonstelling 'Uit de vergetelheid. De herontdekte fotografie van Annemie en Helmuth Wolff' geopend in het Nationaal Holocaust Museum in Amsterdam. Simon B. Kool bood zijn gelijknamige boek aan, aan Paul Hellmann en Monica Kaltenschnee.

Onder de genodigden waren mensen die zelf, of wier familieleden, door Annemie Wolff in 1943 gefotografeerd waren. Zo ook Anki Tauber en Marika Karman, schoolvriendinnetjes in 1943, die elkaar door de oorlog uit het oog waren verloren. Bij deze gelegenheid zagen ze elkaar weer, na 74 jaar. An Huitzing en Tamara Becker boden hun boek 'Op de foto in oorlogstijd. Studio Wolff, 1943' aan, aan de vriendinnetjes van weleer.

De Stichting bedankt de vele mensen en organisaties die haar financieel gesteund hebben en die aan het onderzoek en de tentoonstelling hebben meegewerkt. Bernadette van Woerkom is de curator van de tentoonstelling, Victor Levie en Marit van der Meer zijn de vormgevers van de tentoonstelling en de twee boeken.

Voor meer foto's van de opening, zie het album van Monique Kooijmans.

Gevonden: Barbara & Mirjam

In mei 2015 stond deze foto als onderdeel van de tentoonstelling "Oorlogskinderen van de Rivierenbuurt" op de Churchill-laan in Amsterdam, ongeveer op dezelfde plek waar de meisjes op 13 augustus 1943 gefotografeerd waren door Annemie Wolff. Het meisje met de vlechten was toen al bekend, omdat de fotografe de familienaam in haar kasboek had genoteerd: Barbara Aal, vijf jaar oud, geboren in Amsterdam, vermoord op 25 oktober 1944 in Auschwitz.

Het meisje met de krullebol was als vriendinnetje van Barbara meegekomen; haar naam stond niet in het kasboek. We hebben nu gevonden wie zij was: Mirjam Kauffmann, ook vijf jaar oud en in Amsterdam geboren.

Kort na het maken van de foto hebben Mirjams ouders haar laten onderduiken. Ze heeft de oorlog overleefd, haar ouders niet. Na de oorlog werd ze opgenomen in één van de gezinnen bij wie ze ondergedoken was geweest, de familie Van der Feltz. Mirjam overleed in 1965.

Gezocht / Searching

Gezocht / Searching

Onderzoek naar de 1943-foto's

Het onderzoek naar de 440 personen op de foto’s uit 1943 gaat nog door. Tot op heden is contact gelegd met meer dan 270 gefotografeerde personen of hun nabestaanden. Ook dit onderzoek zal uitmonden in een publicatie in 2016, door Tamara Becker en An Huitzing.

Als u denkt dat u mensen die in 1943 door Annemie Wolff gefotografeerd zijn zou kunnen herkennen, of als u denkt dat er familie of bekenden van u bij de foto’s van Annemie Wolff kunnen zijn, neem dan contact met ons op.
Stuur een e-mail of schrijf een brief naar Stichting Annemie en Helmuth Wolff, p.a. Cornelis van der Lindenstraat 11-1hg, 1071 TE Amsterdam.
U krijgt altijd antwoord. Wij kunnen uw hulp goed gebruiken.

Documentaire

Regisseur Rudi Boon heeft een documentaire gemaakt over Annemie Wolff onder de titel "Nog even langs de fotograaf", geproduceerd door Selfmade Films en de Joodse Omroep.



Op de website van Selfmade Films staat meer informatie en is de DVD te bestellen.