Stichting Annemie en Helmuth Wolff


De fotohistorie

De rol die Annemie en Helmuth Wolff in de geschiedenis van de Nederlandse foto hebben gespeeld is vergeten. Helmuth Wolff heeft na hun vlucht geen poging meer gedaan om zijn beroep van architect op te nemen. Hij ontwikkelde zich echter al snel tot een technisch begaafd fotograaf.

De introductie van de kleinere formaten film en camera's was begin jaren dertig een ware revolutie. Fotografie kwam voor het eerst in bereik van het brede publiek. Als ingenieur was Helmuth vooral geïnteresseerd in de techniek van de kleinbeeldfotografie. Hij ontwikkelde zich tot een pionier op dit gebied.

In april 1937 richtte hij het tijdschrift Kleinbeeld-foto op, dat als ondertitel voerde: "van kinofilm tot zes bij zes, officieel orgaan van de Nederlandsche kleinbeeld-vereeniging". Naast prominente medewerkers uit binnen- en buitenland was ook Annemie vaste medewerker van het blad.

Het tijdschrift werd in korte tijd hét podium voor Nederlandse professionele fotografen, zowel als voor amateurs. Een hoogtepunt voor Helmuth Wolff was het verschijnen in 1939 van het standaardwerk Kleuren: de ontwikkeling en toepassing der kleurenfotografie, een kloek geïllustreerd handboek waarin hij de basiskennis over techniek en toepassing beschrijft. In 1939 speelden Annemie en Helmuth Wolff een grote rol in de organisatie van de verenigings-expositie "Kleinbeeld 39", die in het najaar van dat jaar in Arti et Amicitiae in Amsterdam werd gehouden. Deze tentoonstelling over de kleinbeeldfotografie werd geopend door prins Bernhard. De prins deed zelf buiten mededinging ook mee aan de tentoonstelling met vijf kleurenbeelden van de Beatrix. Ook koningin Wilhelmina bracht een bezoek aan de succesvolle tentoonstelling in Arti.

In de catalogus schrijft de voorzitter van de Vereeniging:

"Maar al deze pioniers tezamen organiseerde de Nederlandse Kleinbeeld Vereeniging, de N.K.B.V., die zich de leiding wist te verzekeren van een gerenommeerden expert. Zijn gezag wordt door niemand aangetast. [...] Aan Ir. H.E.W. Wolff dankt de ontwikkeling der kleinbeeldfotografie in Nederland zeer veel."

Het omslag van Helmuths tijdschrift Kleinbeeld-foto in november 1939 toont de vrolijke en trotse Helmuth samen met de prins.

Na de dood van Helmuth in 1940 wordt het tijdschrift verkocht aan de uitgeverij H. L. Smit in Hengelo. Het zou later overgaan in het tijdschrift FOTO.In de geschiedenis van de fotografie in Nederland komt Helmuth slechts in een paar regels voor.Dat Annemie Wolff in de jaren na de oorlog de belangrijkste fotograaf van de gemeente Amsterdam was, is nauwelijks nog bekend. Gelukkig is van haar werk nu een veelvoud beschikbaar gekomen.